Ca điều trị tiêu biểu:
Phẫu Thuật Đứt Gân Achilles
Bệnh nhân N.V.K, 32 tuổi, cầu thủ bóng đá phong trào thi đấu thường xuyên cuối tuần. Trong một pha tăng tốc đột ngột tranh bóng, bệnh nhân nghe tiếng “bốp” lớn ở gót chân trái, cảm giác như bị ai đó đá mạnh từ phía sau — sau đó đổ gục xuống, không thể đứng dậy hay nhón gót chân. Được đưa đến bệnh viện địa phương cấp cứu, chụp X-quang không thấy gãy xương và được bó bột cẳng bàn chân rồi cho về.
Sau 3 tuần bó bột, bệnh nhân tái khám và được thông báo gân “sẽ tự lành”. Tuy nhiên khi tháo bột, bệnh nhân vẫn không thể nhón gót, đi khập khiễng rõ rệt và không có sức đẩy khi bước. Lo lắng về khả năng chơi bóng trở lại, bệnh nhân đến khám tại Bệnh viện Thể Thao Việt Nam để được đánh giá chuyên sâu.
Siêu âm và MRI gân Achilles trái xác nhận: đứt hoàn toàn gân Achilles, hai đầu gân co lại cách nhau 3cm sau 3 tuần không được xử lý phẫu thuật. Đây là trường hợp chỉ định phẫu thuật khâu gân rõ ràng — bảo tồn tiếp tục sẽ không cho kết quả tốt do đầu gân đã co rút và thoái hóa.
01. Thách Thức Lâm Sàng
Đứt gân Achilles hoàn toàn đã bị chẩn đoán muộn và điều trị sai phương pháp trong 3 tuần đầu — điều này làm tăng đáng kể độ khó của ca phẫu thuật và ảnh hưởng đến kỳ vọng phục hồi so với ca được phẫu thuật trong 1–2 tuần đầu.
02. Quá Trình Điều Trị
Sau khi giải thích rõ tình trạng, tôi tiến hành phẫu thuật khâu gân Achilles qua đường mổ nhỏ ít xâm lấn — làm sạch tổ chức sẹo, kéo căng và khâu nối hai đầu gân bằng chỉ không tiêu bền vững, sau đó bó bột tư thế gập lòng bàn chân để bảo vệ gân trong giai đoạn lành thương.
Phẫu Thuật Khâu Gân Achilles
Thực hiện dưới gây tê tủy sống, đường mổ dọc 5–6cm dọc theo gân gót. Làm sạch tổ chức sẹo hai đầu gân, kéo về vị trí sinh lý và khâu nối bằng chỉ Krackow bền chắc. Kiểm tra sức căng gân sau khâu — đảm bảo đúng độ căng sinh lý trước khi đóng vết mổ. Thời gian mổ 60 phút, xuất viện sau 1 ngày.
Bất Động Giai Đoạn Đầu (Tuần 1–6)
Bó bột cẳng bàn chân tư thế gập lòng 20° trong 2 tuần đầu. Tuần 3–4: thay bột tư thế trung gian, bắt đầu chịu lực nhẹ với nạng. Tuần 5–6: chuyển sang giày chỉnh hình gót cao (walking boot), tập đi có hỗ trợ. Tập co cơ bắp chân đẳng trường nhẹ từ tuần 4.
Phục Hồi Chức Năng (Tháng 2–4)
Tháng 2: bỏ nạng hoàn toàn, đi bình thường với giày thông thường. Bắt đầu tập kéo giãn và tăng cường cơ bắp chân — bài tập nâng gót chân đứng 2 chân, sau đó 1 chân. Tháng 3: chạy bộ nhẹ trên mặt phẳng. Tháng 4: chạy tăng tốc, đổi hướng nhẹ.
Trở Lại Thể Thao (Tháng 5)
Đánh giá sức mạnh cơ bắp chân: test nâng gót 1 chân đạt >25 lần, lực đẩy đối xứng 2 bên. Tập các kỹ năng bóng đá cơ bản: dừng bóng, chuyền bóng, chạy sprint. Tháng 5: được phép thi đấu bóng đá trở lại có kiểm soát cường độ.
03. Kết Quả Điều Trị
Dù chẩn đoán bị trễ 3 tuần, kết quả phẫu thuật và phục hồi vẫn đạt mức xuất sắc nhờ kỹ thuật khâu gân chuẩn xác và bệnh nhân tuân thủ nghiêm túc lộ trình phục hồi từng bước.
